Szukaj na stronie
Statystyka

arkadia-polania.pl Real PR


Free counters!
stat4u


Witaminy

Nazwę witamina zawdzięczamy polskiemu biochemikowi - Kazimierzowi Funkowi. Witaminy - związki chemiczne niezbędne do normalnego toku procesów życiowych, produkty świata roślinnego (rzadziej zwierzęcego), których organizm nie potrafi sam wytworzyć. Nie są ani źródłem energii ani materiałem budulcowym. Są dostarczane razem z pokarmami w postaci gotowej lub prowitamin. Niektóre mogą być syntezowane w jelitach przez florę bakteryjną. Są biokatalizatorami o wysokiej aktywności biologicznej. Główny podział to: rozpuszczalne w wodzie (grupa B i witamina C) oraz rozpuszczalne w tłuszczach (A, D, E, F, K). Główna ich rola to udział w regulacji metabolizmu jako koenzymy lub związki macierzyste do syntezy enzymów.

A (akseroftol)
Jest to wspólna nazwa dla kilku związków chemicznych o podobnej budowie i działaniu biologicznym. Występuje w dwóch postaciach: retinolu (retinenu) - biologicznie czynnej witaminy oraz karotenu - prowitaminy A, którą organizm zamienia w witaminę A w przewodzie pokarmowym. Retinol znajduje się w siatkówce oka i odgrywa podstawową rolę w procesach widzenia. Jest czynnikiem wzrostowym, na wygląd i funkcje skóry, zwiększa odporność organizmu, przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania narządów wewnętrznych. Rozpuszczalna w tłuszczach.
Norma dobowa: 1-2,5 mg.
Możliwe objawy jej braku: tzw. kurza ślepota, zanik błon śluzowych, suchość oczu, sucha, szorstka skóra, gęsia skórka, możliwość pojawienia się chorób dróg oddechowych, zahamowanie wzrostu i rozwoju. Najwięcej jej zawiera: retinol - tran, wątroba, żółtka jaj, masło, smietana, pełne mleko, tłuste sery; karoten - marchew, pomidory, papryka. W celu lepszego przyswajania karotenu warzywa należy podawać z wartościowym tłuszczem (śmietana, oleje roślinne, masło).
Objawy przedawkowania: cienkie, słabiutkie włosy, bolesne wargi, krwawienia z nosa, sińce, bóle głowy, bóle w stawach, opuchnięcia wzdłuż długich kości, rodzaj tężyczki.

B1 (tiamina)
Aneuryna. Bierze udział w przemianie węglowodanów i tłuszczów. W organizmie człowieka ulega fosforylacji, dając koenzym kokarboksylazę, który bierze udział we wprowadzeniu kwasu pirogronowego do cyklu Krebsa. Jest wrażliwa na działanie wysokiej temperatury i enzymów utleniających. Rozkłada się w środowisku zasadowym. Niedobór może wystąpić w przebiegu długotrwałych chorób: biegunek, chorób gorączkowych, wątroby, nadczynności tarczycy, w przewlekłym alkoholiźmie lub przy jednostronnym odżywianiu (np. beri-beri u dzieci jednostronnie odżywianych samym ryżem). Rozpuszczalna w wodzie.
Norma dobowa: 1-3 mg. Picie prawdziwej kawy niszczy tę witaminę w organizmie.
Możliwe objawy jej braku: słaba pamięć, brak apetytu, brak koordynacji ruchów, słabe mięśnie oczne, nieskoordynowane myśli.
Najwięcej jej zawiera: drożdże, ziarna zboża, chleb razowy, nasiona roślin strączkowych, mleko, orzechy, żółtka jaj.
Objawy przedawkowania: nadmiar wydalany jest z moczem.

B2 (ryboflawina)
Inna nazwa laktoflawina. Odgrywa ważną rolę w procesach oksydoredukcyjnych organizmu. Niedobór występuje w przewlekłych biegunkach, w chorobach miąższu wątroby, przewlekłym alkoholiźmie, przy braku mleka i pokarmów białkowych w pożywieniu. Jest odporna na wysoką temperaturę, lecz bardzo łatwo rozpada się pod wpływem światła. Rozkłada się w środowisku zasadowym. Rozpuszczalna w wodzie.
Norma dobowa: 1,5-3 mg.
Możliwe objawy jej braku: zaczerwienienie warg, odbarwiony język, anemia, bolesne pęknięcia w kącikach ust (zajady), łzawienie i swędzenie oczu, światłowstręt, łuszcząca się skóra, zapalenie łojotokowe skóry. Najwięcej jej zawiera: wątroba, mięso, chleb pełnoziarnisty, groch, mleko (laktoflawina), sery, białko jaj (owoflawina).
Objawy przedawkowania: nadmiar wydalany jest z moczem.

B3 (niacyna)
Amid kwasu nikotynowego, patrz witamina PP.

B6 (pirydoksyna)
Inne nazwy: pirydoksal, pirydoksamina, adermina. Bierze udział w procesach syntez komórkowych układu krwiotwórczego, nerwowego i skóry. Jest konieczna do wzrostu bakterii kwasu mlekowego. Niedobór może wystapić u małych dzieci karmionych sztucznymi odżywkami oraz u alkoholików i powoduje zmiany w błonach śluzowych i szpiku kostnym. Odporna na wysoką temperaturę. Rozpuszczalna w wodzie.
Norma dobowa: 2 mg.
Możliwe objawy jej braku: zmiany na skórze, depresja, zatrzymanie wody w organiźmie, ciężka nerwowość, obrażenia skórne.
Najwięcej jej zawiera: drożdże, mięso, wątroba, ziemniaki i jarzyny. Objawy przedawkowania: nadmiar wydalany jest z moczem.

B11 (kwas foliowy)
Kwas pteriloglutaminowy, witamina M. Witamina krwiotwórcza, niezbędny czynnik wzrostu. Występuje w roślinach zielonych, wątrobie, nerkach, trzustce. Wywiera korzystny wpływ na postacie niedokrwistości. W jego obecności zachodzi synteza kwasów nukleinowych i związków pirymidynowych w jądrach komórkowych.
Norma dobowa: 0,1-0,2 mg.
Możliwe objawy jej braku: zaburzenia czynności krwiotwórczej szpiku.
Najwięcej jej zawiera: drożdże, wątroba, jarzyny.
Objawy przedawkowania: brak danych.

B12 (kobalamina)
Zwana także cyjanokobalaminą. Zbadana w roku 1956. W swej cząsteczce zawiera kobalt, fosfor i azot. Czynnik przeciwanemiczny. Bierze udział w syntezie kwasów nukleinowych i białek. Jest niezbędna do prawidłowego dojrzewania erytroblastów szpiku, prawidłowego metabolizmu tkanki nerwowej i błon śluzowych przewodu pokarmowego. Rozpuszczalna w wodzie.
Norma dla dorosłych: mężczyźni i kobiety - 3 μg.
Możliwe objawy jej braku: anemia z towarzyszeniem palpitacji serca, bolesny język, ogólne osłabienie, utrata uwagi.
Najwięcej jej zawiera: wątroba, mięso, jaja, mleko, przetwory mleczne.
Objawy przedawkowania: nadmiar wydalany jest z moczem.

B14 (kwas folinowy)
Kwas tetrahydropteroiloglutaminowy. Witamina krwiotwórcza.
Norma dobowa: brak danych.
Możliwe objawy jej braku: niedokrwistość.
Najwięcej jej zawiera: wątroba.
Objawy przedawkowania: brak danych.

B15 (calgam)
Sól wapniowa estru kwasu glukonowego i dwumetyloglicyny. Zwiększa przyswajanie tlenu przez tkanki, usuwając objawy nieznacznego niedotlenienia. Zwiększa koncentrację umysłu i zdolność skupienia się, wzmaga aktywność życiową, polepsza samopoczucie. Stosowana w miażdżycy naczyń mózgowych, wieńcowych, kończyn dolnych, w rozedmie płuc, przewlekłym zapaleniu miąższu wątroby, przewlekłym alkoholiźmie, w chorobach skóry.
Norma dobowa: brak danych.
Możliwe objawy jej braku: brak danych.
Najwięcej jej zawiera: brak danych.
Objawy przedawkowania: brak danych.

C (kwas askorbinowy)
Jest związkiem niezbędnym dla organizmu. Pełni ważną rolę w procesach oksydoredukcyjnych (tworzy odwracalny układ oksydacyjno-redukcyjny: kwas askorbowynkwas dehydroaskorbowy) wpływa na przemianę aminokwasów aromatycznych, metabolizm tyroksyny oraz syntezę katecholamin, hormonów steroidowych i insuliny. Bierze udział w procesach fosforyzacji glukozy i syntezy glikogenu. Przy niedoborze witaminy C dochodzi do zaburzeń syntezy kwasu hialuronowego, zaburzeń syntezy kolagenu, nieprawidłowego funkcjonowania tkanki łącznej i procesów kostnienia. Ułatwia wchłanianie żelaza i bierze udział w syntezie hemoglobiny. Stymuluje procesy odpornościowe organizmu. Dobrze się wchłania z przewodu pokarmowego. Jest wydalana przez nerki, znacznie obniża pH moczu. Rozpuszczalna w wodzie. Niszczy ją wysoka temperatura. Rozkłada się pod wpływem promieni ultrafioletowych.
Norma dobowa: 50-100 mg i więcej.
Możliwe objawy jej braku: łatwość powstawania sińców, zaburzenia pracy przewodu pokarmowego, kłopoty z zębami, krwawienie dziąseł, chropowata skóra, powolne gojenie się ran, apatia.
Najwięcej jej zawiera: natka pietruszki, papryka, owoce dzikich róż.
Objawy przedawkowania: nadmiar wydalany jest z moczem.

D
Grupa witamin D1-5, z których najsilniejsze działanie wykazuje witamina D2, najsłabsze D4. Dzienne zapotrzebowanie na witaminę jest uzależnione od ilości dostarczonego wapnia, oraz od naświetlania skóry promieniami nadfioletowymi.
D2 (kalcyferol)
Działająca najsilniej z grupy witamin D. Prowitaminą D2 jest ergosterol. Witamina pochodzenia roślinnego. Stymuluje wchłanianie jonów wapnia z przewodu pokarmowego oraz nasila procesy wapnienia w tkance kostnej. Bierze udział w gospodarce wapnem i fosforem w ustroju. Tworzy się tylko z prowitaminy (ergosterolu) zawartej w skórze pod wpływem promieni słonecznych (promieniowanie ultrafioletowe). Rozpuszczalna w tłuszczach.
Norma dla dorosłych: mężczyźni i kobiety - 200 j.m.
Możliwe objawy jej braku: rozmiękczenie kości (osteomalacja), bóle w kościach, łamliwość kości, tracenie zębów, krzywica.
Najwięcej jej zawiera: tran, jaja, mleko, masło.
Objawy przedawkowania: brak danych.

E (tokoferol)
Występuje w trzech odmianach - α, β i γ. W organizmie magazynowana jest w płacie przednim przysadki mózgowej, w łożysku, wątrobie, mięśniu sercowym i śledzionie. Bierze udział w tworzeniu włókien mięsnych, naczyń, włókien elastycznych i kolagenowych. Odgrywa rolę czynnika ochronnego komórek przed samoutlenianiem. Reguluje procesy rozrodcze i związana jest z przemianą azotową oraz oddychaniem wewnątrzustrojowym. Wykazuje działanie ochraniające w stosunku do witaminy A. Rozpuszczalna w tłuszczach.
Norma dla dorosłych: mężczyźni - 15 j.m., kobiety - 12 j.m.
Możliwe objawy jej braku: degeneracja mięśni, anemia, dysfunkcja nerwów, nocne kurcze mięśni łydek, brak żywotności, brak sex appealu.
Najwięcej jej zawiera: oleje roślinne, sałata, jaja, przetwory mączne.
Objawy przedawkowania: brak danych.

F
Zestaw kwasów tłuszczowych nienasyconych: linolowy, linolenowy i arachidowy. Pobudza wzrost.
Norma dla dorosłych: brak danych.
Możliwe objawy jej braku: wypryski, łuszczyca, krwiomocz, biegunka.
Najwięcej jej zawiera: oleje roślinne, tłuszcze zwierzęce.
Objawy przedawkowania:
brak danych.

H (biotyna)
Odgrywa rolę przenośnika dwutlenku węgla w procesach przemiany materii. Wytwarzana jest przez bakterie żyjące w przewodzie pokarmowym. Niedobór występuje przeważnie po zniszczeniu flory bakteryjnej przy leczeniu antybiotykami. Jest odporna na wysokie temperatury, działanie kwasów i zasad.
Norma dla dorosłych: brak danych.
Możliwe objawy jej braku: degeneracja mięśni, anemia, dysfunkcja nerwów, nocne kurcze mięśni łydek, brak żywotności, brak sex appealu, zanik brodawki języka, łupież, ogólne osłabienie, utrata łaknienia.
Najwięcej jej zawiera: wątroba, żółtka jaj, kapusta.
Objawy przedawkowania: brak danych.

H1 (kwas paraaminobenzoesowy)
Przeciwdziała siwieniu.
Norma dla dorosłych: brak danych.
Możliwe objawy jej braku: brak danych.
Najwięcej jej zawiera: drożdże, zarodki pszenicy, chmielu, wątroba, serce.
Objawy przedawkowania: brak danych.

K (filochinon)
Inna nazwa menadion. pochodna naftochinonu. Jest niezbędna do syntezy czynników krzepnięcia w wątrobie, przede wszystkim protrombiny. U człowieka źródłem witaminy jest własna flora bakteryjna, skąd przy obecności kwasów żółciowych jest ona wchłaniana do krwi i wychwytywana w wątrobie. Niedobór może wystąpić przy leczeniu antybiotykami lub sulfonamidami. Rozpuszczalna w tłuszczach. Norma dla dorosłych: brak danych.
Możliwe objawy jej braku: opóźnienie krzepnięcia krwi, skaza krwotoczna.
Najwięcej jej zawiera: wątroba, szpinak, kapusta.
Objawy przedawkowania: brak danych.

P (rutyna)
Jedna z trzech witamin (C, K, P), które odgrywają rolę w zabezpieczeniu prawidłowej hemostazy. Współdziała z witaminą C w uszczelnianiu śródbłonków naczyń krwionośnych.
Norma dla dorosłych: brak danych.
Możliwe objawy jej braku: kruchość naczyń krwionośnych, krwawe wybroczyny, obrzęki.
Najwięcej jej zawiera: owoce i jarzyny.
Objawy przedawkowania: brak danych.

PP (niacyna) Amid kwasu nilotynowego, nikotynamid.
Odgrywa rolę w procesach utleniania komórkowego i w przemianie węglowodanów, tłuszczów i białek. Odporna na gotowanie. W organizmie magazynowana jest w wątrobie. Rozpuszczalna w wodzie.
Norma dla dorosłych: mężczyźni - 18 mg, kobiety - 13 mg.
Możliwe objawy jej braku: bezsenność, bóle głowy, biegunki, demencja, zapalenie skóry (dermatitis), zakłócenia równowagi psychicznej, stany lękowe, podniecenie, w stanach ciężkich wymioty i biegunki z domieszką krwi, pelagra.
Najwięcej jej zawiera: wątroba, chleb pełnoziarnisty, mleko, jaja, świeże jarzyny.
Objawy przedawkowania: brak danych.

Kwas pantotenowy
Występuje w świecie roślinnym i zwierzęcym. Bierze udział w przemianie tłuszczowej i węglowodanowej. Jest nieodzowny do funkcjonowania kory nadnerczy. Rozpada się pod wpływem wysokiej temperatury.
Rola w organizmie: niezbędna do prawidłowego metabolizmu białek, cukrów i tłuszczów oraz do syntezy niektórych hormonów, przyspiesza gojenie ran, warunkuje prawidłowy przebieg procesu uwalniania energii, zapobiega przemęczeniu i usprawnia układ sercowo-naczyniowy, nerwowy i pokarmowy, bierze udział w wytwarzaniu tłuszczów, cholesterolu, hormonów i przekaźników nerwowych, uczestniczy w regeneracji tkanek, poprawia pigmentację i stan włosów.
Norma dobowa: 7 mg.
Możliwe objawy jej braku: zaburzenia układu nerwowego, trudności z nauką, nadmierna drażliwość, omdlenia, depresje, utrata koordynacji, bóle i sztywność w stawach, uczucie odrętwienia, mrowienia i skurcze w ramionach i nogach, niepewny chód, wypadanie włosów, przedwczesna siwizna, łysienie, zmiany skórne, uczucie pieczenia, kłopoty ze wzrokiem, pęknięcia skóry w kącikach ust i oczu, zaburzenia układu trawiennego, utrata apetytu, obstrukcja, niestrawność, przemęczenie, podatność na zakażenia, złe gojenie się ran, częste infekcje górnych dróg oddechowych, zaburzenia układu sercowo-naczyniowego, przyspieszenie czynności serca.
Najwięcej jej zawiera: wątróbka, otręby pszenne, ryby (np. śledzie, makrele, pstrągi), grzyby, mleko pełne, mięso kurczaka, mleczko pszczele, pestki słonecznika, sery, orzechy, jajka, owoce awokado, pomarańcze, ziemniaki, brokuły, ciemny ryż, melony, pełnoziarnisty chleb, soja, masło orzechowe, banany, Yerba mate.
Objawy przedawkowania: nie jest toksyczna, ale nadmiar może powodować biegunki.

linia

W pracy korzystałem:

  1. Encyklopedia dla pielęgniarek.
  2. Encyklopedia zdrowia.
  3. Domowy poradnik medyczny.
  4. Irena Gumowska - Wenus i atleta.
  5. Tadeusz Kindlik - Zarys nauki o lekach.

do góry

 

 
 
LUCULLUS
 

Wesprzyj nas
Moja książka
DOSTAŁEM DRUGIE ŻYCIE czyli wpływ żywienia niskowęglowodanowego na pozbycie się większości chorób cywilizacyjnych
DOSTAŁEM DRUGIE ŻYCIE czyli wpływ żywienia niskowęglowodanowego na pozbycie się większości chorób cywilizacyjnych
Reklama
Kumax

Niezależna Telewizja